Inleiding:
De Vesdre ontspringt als Weser op
de Duits-Belgische grens in de Hoge Venen. In Luik stroomt de rivier nog snel
even in de Ourthe voor deze zelf in de Maas uitkomt. Tot de vele klims uit het
dal hoort strikt genomen ook de klassieke klim naar de Baraque Michel vanuit
Goé, die het grootste hoogteverschil in België overbrugt. Vanwege de
haalbaarheid op en neer uit Maastricht concentreert deze route zich echter op
het stuk tussen Pepinster en Luik. Hier zijn de klims op hun steilst en is het
landschap op zijn mooist. In en rond dit stuk van het dal kun je genieten van
sommige van de allermooiste uitzichten van de Ardennen. Daarnaast biedt het
Vesdre-dal het type woningbouw en industriële archeologie dat veel Nederlanders
bij eerste oogopslag slordig en lelijk vinden. Wie beter en ontvankelijker
kijkt, ziet oude grandeur en onverwoestbare creativiteit in het scheppen met
baksteen. Genieten van beide aspecten van het Vesdre-dal maakt ook de
onvermijdelijke kilometers verdraaglijker op de drukke dalweg, de N61.
Ten noorden heb je de korte
klimmetjes van het land van Herve, de Voerstreek en het Mergelland. Ten zuiden
heb je de langere klims vanuit het Amblèvedal, waarvan je er vanwege de lange
aanlooproute niet veel op één dag per fiets vanuit Nederland kunt doen. Het
Vesdre-dal biedt de ideale combinatie: bijna even veel en minstens zo steile
hellingen als in Limburgs Mooiste, met een lengte die soms naar de
Amblève-klims neigt. Vanaf de Vesdre gaan meerdere klims omhoog die met de Côte
de la Redoute
kunnen wedijveren, dus waarom die extra kilometers naar Remouchamps of zelfs
Stavelot maken? Te meer omdat er wat toeristische hoogtepunten zijn die
eigenlijk elk een verplichte stop verdienen: de verpletterende eenvoud van het
uniek rustieke Forêt; het natuursteenparadijs Soiron, terecht officieel erkend
als een van de mooiste Ardennendorpjes; de abdij van Chevremont met zijn
betoverende uitzicht; en natuurlijk de wonderlijke heiligdommen in het bos van
het bedevaartsoord Banneux.
Onderstaande tocht gaat uit van het scenario dat je je klimenergie
liever zo veel mogelijk bewaart voor de Vesdre en daarom zo vlak mogelijk heen-
en terugfietst. Anders moet je bij tocht 5 kijken. Hierdoor krijg je wel
een zeer geconcentreerd klimprofiel in het middendeel: van de 20 klims zijn er
15 zwaarder dan enige Nederlandse helling, waarvan 11 vergelijkbaar met of
zwaarder dan de Cote de la Redoute. Alle routes zijn verhard en ik
heb de best befietsbare keuzes gemaakt, maar op de binnenweggetjes kan het
wegdek soms nog aardig spoken en juist op een paar van de mooiste en zwaarste
klimmetjes is het op enkele stukjes een kwestie van oversteken van de ene
steenschol naar de andere.
Routebeschrijving
Start aan de westkant van de
Servaasbrug: hier begint de kilometertelling op 0,0. Volg de Maasboulevard onder de Kennedybrug door, door
St. Pieter heen, voorbij de ENCI-fabriek en door Petit-Lanaye. Boven bij de
sluis links (6,3) het kanaal over, rechts aanhouden en rechts het jaagpad langs het
kanaal oppikken. Na enkele kilometers vlak voor de spoorbrug (12,2)
schuin links vooruit de weg op, mee naar links draaien, rechtsaf de brug over,
rechts aanhouden en in de klim voor de brug rechts (13,4) het jaagpad weer oppikken.
Onder de brug door en daarna met het eerste weggetje linksaf naar beneden en
onder bij de T-splitsing naar rechts. Op het kruispunt bij het ziekenhuis (14,8) rechtdoor, rechts langs de Maas
over het jaagpad en na ruim 2km (17,3) bij het trapgevelmuurtje met
richtingwijzer rechtsaf de zijstraat in. Bij de T-splitsing links en bij het
stoplicht in Hermalle linksaf de brug over. Aan de overkant rechts (18,2) met de afrit naar de snelweg
richting Liège, maar meteen rechts aanhouden, onder de snelweg doordraaien en
rechtsaf langs het spoor.
Voor in het dorp Cheratte links (20,0) het spoor over en rechts steeds
de weg blijven volgen door Cheratte en Wandre heen. Op het eerste gezicht voor
velen een lelijk stuk, maar geniet van de industriële archeologie, van de
algehele rommeligheid en van de vele variaties gevelbekleding met baksteen en
andere materialen. Blijf steeds dezelfde weg volgen, onder de
Piedboeuf/Jupiler/Interbrew-brouwerij door en anderhalve kilometer verder (28,0) linksaf richting Fleron/Robertmont
voor een lange maar rustige klim. Aan de top rechts de weg volgen en even later
bij de drukke kruising (28,8) linksaf en na 200m schuin
rechts de Rue des Fortifications in. Steeds rechtdoor aanhouden
en bij de kleine rotonde (30,3) in de afdaling schuin rechts de
Rue Jean Hans in. Beneden bij het kerkplein (31,0) linksaf en na 100m rechtsaf.
Deze weg steeds rechtdoor aanhouden tot je omhoog (32,1) de Rue
Vieille inrijdt. Na
enkele honderden meters (32,5) rechts de Rue
Hippolyte-Cornet in,
bij de kerk rechts aanhouden en meteen links naar beneden.
Aan het volgende kruispunt (32,8) bereik je voor het eerst de
Vesdre. Je slaat vóór de rivier linksaf en na 150m weer links de Rue
de l’Eglise in.
Meteen rechts aanhouden en daarna onmiddellijk weer links om met de Rue
du Reservoir te
gaan klimmen. Bij de T-splitsing rechts omhoog de Rue de
Chevremont in en
vervolgens in de klim links aanhouden. Deze Côte de Piedroux telt 1300m
tegen ‘slechts’ 8%, maar gaat grotendeels over kasseien, matig tot slecht
asfalt en zelfs tien onverharde doch goed befietsbare meters. Op het kruispunt
bovenaan bij het bordje Aux Piedroux rechtsaf voor de eerste fraaie afdaling
naar het Vesdre-dal: je hebt hier een mooi uitzicht op de abdij van Chevremont,
maar kijk ook goed uit naar één dwarsgootje.
Bij de kruising aan de voet
rechtdoor de Rue de Sopreys in, hiermee links aanhouden en
daarna linksaf de Chemin du Bois de Beyne in. Een lang stuk vals plat
loopt uit op een prachtige, maar wrede klim door het bos met 600 loodzware
meters boven de 15%. Aan de top naar rechts, de weg volgen, links aanhouden,
bij de T-splitsing (38,0) rechts en na 100m rechtsaf de Rue Pireux in. Na bijna een kilometer
afdaling (pas op de drie dwarsgootjes) bij de eerste kruising (39,0) rechtsaf de Chemin
de la Croix Noire in en
na enkele honderden meters (39,3) linksaf Le Vert
Chemin. Bij de
T-splitsing rechtsaf, langs het kerkhof omlaag en op de kruising onderaan (40,0) bij uitzondering omkeren voor
de klim die via de Rue du Cimetière overgaat in de Rue Haie des
Loups: meer dan 1100m tegen 11%, waarbinnen 100m van 18 tot 20%. Alsmaar
rechtdoor klimmen en aan de top naar rechts (41,8) en daarna weer rechtsaf voor
twee kilometer heerlijke afdaling naar Vaux sous Chevremont. Bij de rotonde
onder het TGV-viaduct voor in het dorp (44,0) naar links, even rechts
aanhouden en meteen links de Rue du Haute Folie op: 900m tegen 12,7%,
waarvan 500 met een gemiddelde boven de 15%.
[Na de
top gaat de route meteen naar links, maar als je toe bent aan een pauze kun je
even rechtsaf op en neer om bij de abdij van Chevremont van de atmosfeer, het
eten en drinken en het magnifieke uitzicht
te genieten]
Op de kruising na de top (45,1) naar links en waar de
doorgaande weg naar links draait, schuin rechts (45,3) naar voren rijden en meteen
links aanhouden voor een kort maar krachtig klimmetje met mooi uitzicht als
beloning. De weg links aanhoudend vervolgen en in de afdaling op de
dwarsgootjes passen. Bij de T-splitsing met een grotere weg (46,2) rechtsaf en na ruim 1500m na de
glascontainers (47,7) linksaf de Rue du XIII Aout in. Bij het fort van Chaudfontaine van het magnifieke uitzicht
genieten, naar rechts draaien en bij de volgende kruising in het gehucht
Lemmetrie (49,0) rechtdoor richting Western City aanhouden. In het vervolg van de
zeldzaam mooie afdaling rechts aanhouden, dus de afslag Western City links
laten liggen.
Beneden in de vallei van de
Vesdre (50,6) onmiddellijk scherp links aanhouden en met deze weg enkele honderden
meters het dal volgen. Bij een klein tussenklimmetje rechts aanhouden (51,1), rechts twee keer een bruggetje
over langs het fraaie thermenpark van Chaudfontaine, linksaf de N61 op en na
enkele honderden meters rechtsaf de afslag Ninane nemen. Na 100m schuin links (bij
het bordje 19%) de zware Voie des Chars (52,0) op voor bijna 1400 onregelmatige
meters boven de 10% gemiddeld. Bij de kruising aan de top (53,3) links en na 100m rechts
richting Beaufays. Steeds rechtdoor de weg volgen, tot je vlak na een rotonde schuin
links (54,7) de Rue de la Walthine volgt: matig wegdek maar een
mooi doorkijkje links over het dal. Bij de eerste kruising linksaf (55,3) de Rue
de l’Abbaye in,
deze weg vervolgen langs de fraaie abdij van Beaufays en bij de T-splitsing in
de afdaling (57,5) linksaf.
Terug in het Vesdre-dal, bij het
station van Trooz (59,5), twee keer rechtsaf en enkele kilometers de N61 volgen, die vanaf
hier tot aan Pepinster een vrijwel volledig groen traject volgt met magnifieke
uitzichten. Vooraan in Fraipont, 100m voorbij het kerkhof en pal vóór de
brug over de Vesdre naar rechts (62,6) en langs de kerk de weg volgen.
Hiermee onder het spoor door en linksaf om langs spoor en Vesdre naar de klim
te rijden: ruim 1,5 km, zeer onregelmatig met gemiddeld meer dan 7%. Vlak na
het steile stuk (300m boven de 13%), op de splitsing (65,3) naar links voor de magnifieke
afdaling (de klim naar Banneux doen we nog op de terugweg). Langs het station
van Fraipont terug naar de N61, bij de kruising (67,3) links en daarna meteen rechtsaf
richting Olne. 500m na de brug over de Vesdre, waar je Nessonvaux (de parel van het
Vesdre-dal) alweer uit dreigt te fietsen, schuin rechts (68,1) de Voie Collas op. Dit
is een zware klim (eerste 600m boven de 11%) met stukken slecht wegdek, maar
het blijft steeds verhard. Geniet boven op de kam van het duizelingwekkende
uitzicht rechts. In de afdaling laat je verschillende vage zijwegjes rechts
liggen om pas na een flink recht stuk rechtsaf (70,3) een prima geasfalteerde weg
voor Circulation Locale op te fietsen. Deze klim door het Bois d’Olne
is met zevenhonderd onregelmatige meters van gemiddeld 13,5% zwaarder dan zijn
voorganger, ondanks het goede wegdek. Bij de T-splitsing na de top linksaf en
vervolgens het tweede verharde wegje linksaf (71,9) en het dal inzakken. Deze
weggetjes bewijzen hoe goed verstopt sommige van de mooiste en zwaarste
klimmetjes kunnen liggen.
In het dal linksaf en na ruim
200m (73,5) de anonieme verharde weg rechtsaf invoor de mooie klim naar Froidbermont.
In de klim, bovenop en uiteindelijk ook in Olne steeds links aanhouden om
richting Nessonvaux terug te zakken. 200m voor het spectaculair gelegen kerkhof ga je
echter rechtsaf (76,7) de Côte de Froidheid op. Aan de top rechtsaf en daarna weer
rechtsaf voor de heerlijk bochtige afdaling naar Nessonvaux. Dit keer wel voorbij het
kerkhof dalen, maar onderaan meteen links (80,0) richting Soiron, terecht officieel erkend als
een van de mooiste dorpjes van Wallonië. Na Soiron bewonderd te hebben midden
in het dorp (84,2) rechtsaf richting Pepinster/Cornesse inslaan en de Côte de Chêne
op met een kilometer tegen 7,8%. Na de top steeds Pepinster aanhouden, bij het verkeersplein
(87,4) in de afdaling links en in het dal rechtsaf.
Bij de volgende kruising (89,1) links Spa aanhouden, onder het spoor door
en het eerste straatje links in: de Rue Louis Formatin. Op het pleintje (89,4) schuin links omhoog, voor het
station rechts aanhouden, het spoor oversteken en daarna de eerste weg rechts (89,8) nemen voor de Côte des Nids
d’Aiguesses. Dit is een lange en onregelmatige klim, volgens de Cotacol
de twaalfde
zwaarste van België, met onder andere een kilometer boven de 12%. 200m na het
begin van de klim níet rechtdoor de Rue du Plateau aanhouden, maar ten behoeve
van het stijgingspercentage even tegen het zeer zeldzame verkeer in linksaf en
rechtsaf de klim vervolgen. Na wederom 200m rechts omhoog aanhouden voor een
zware klim door het bos, waar de wegverharding vaak ouderwets slecht is. Op de
verharde kruising buiten het bos linksaf en daarna rechtdoor en afdalen
richting Ensival. Laat het weidse uitzicht je niet weerhouden ook op het af en toe
slechte wegdek te letten. Bij de eerste kruising in de afdaling (93,4) rechts aanhouden naar beneden
en zo gauw de weg rechtdoor omhoog gaat (93,9) linksaf afdalen en voor het
spoor rechts om de N61 over te steken (94,6).
Op het pleintje na 200m schuin
links, de Vesdre oversteken en meteen naar links. Op de kruising in Wegnez (95,4) rechtdoor voor een lange vals
plat klim. Na ruim een kilometer op de kruising (96,5) links richting Pepinster. In het dal weer naar rechts en
dit keer tot buiten Pepinster de N61 volgen. Direct buiten het dorp, pal
tegenover de indrukwekkende gebouwen van de voormalige textielfabriek rechtsaf
(98,9) de Rue Jonckay in voor de Côte de Cornesse: 1100m boven de
11%. Bij het verkeerspleintje halverwege de klim (99,6) linksaf en na de top voorbij de
kerk de tweede straat (100,4) rechtsaf en op de kruising na
300m weer rechtsaf. In de afdaling nu bij het inmiddels bekende
verkeerspleintje rechts aanhouden en rechtdoor de klim afdalen die je eerder
hebt beklommen. In het dal rechtsaf (102,4) en na anderhalve kilometer (103,9) rechts een klein weggetje in om
de Côte de Drolenval op te gaan voor 1200 onregelmatige meters tegen
meer dan 11% gemiddeld. Voor in het dorp (104,7) naar links voor het tweede en
zwaardere deel van de klim.
Aan de top staat gelukkig een
bankje om op te verpozen voor je bij uitzondering hetzelfde traject teruggaat.
Tussen de Vesdre en Cornesse heb je met deze route diverse herhalingsoefeningen
gedaan, maar elke fietsklimmer zal het met me eens zijn dat beide klims naar
Cornesse onontbeerlijk zijn. Bovendien is verdedigbaar dat de Côte
de Drolenval het
mooiste uitzicht uit de streek biedt. Geniet daarvan in de afdaling, maar
vergeet de twee dwarsgootjes tegen het eind niet. Terug in het dal (106,5) ga je rechtsaf, volgt ruim een
kilometer lang de N61 en neemt rechtsaf de afslag Goffontaine
haut (107,7). Boven rechtdoor zakken
(voorzichtig), terug in het dal linksaf (108,5) en meteen rechtsaf richting Gite
Rural (let op
verkeersdrempel). Deze weg aanhouden voor een uitzichtklim van ruim een
kilometer tegen 5 à 6%. Na de top aan het dorpsplein van Trasenster nog
enkele honderden meters rechtdoor en dan bij de kruising (110,5) linksaf richting Louveigné voor nog 1500 meter uitzichtklim
tegen rond de 4% naar Banneux.
[De
route gaat meteen bij de kerk rechtsaf, maar ernstig te overwegen valt om zo’n
1,5km rechtdoor en naar links te gaan voor een pauze te midden van de
fascinerende heiligdommen in het bedevaartsoord in het Bois de Banneux. Een
grote attractie, dus de weg kan niet missen.]
Voor in het dorp meteen rechts (113,8), na anderhalve kilometer bij de
kruising (115,3) rechts en in de afdaling rechts aanhouden. In het
dorp Fraipont eerst rechts en dan links onder het spoor door (118,6), de weg langs de kerk en het
pleintje volgen om (118,9) linksaf de rue Sur les Roches op te gaan voor tweehonderd zeer
steile meters. Na dit muurtje ga je rechtsaf richting Hurlevent over de niet met een naambordje
aangegeven rue Sur Steppes. Volgens de Cotacol is dit de tiende zwaarste
helling van België: 1400 lommerrijke meters tegen 11% met zeer ongelijkmatig
profiel. Bij de kruising na de top (121,2) linksaf en afdalen tot in
Andoumont, waar je rechtsaf gaat en verder daalt tot het kruispunt bij het
gehucht Les Forges. Daar rechtsaf (123,3) voor de afdaling naar Trooz.
In het dal rechtsaf (126,5) en weer enkele kilometers de
N61 volgen. Dit keer de Vesdre twee keer oversteken en daarna bij de kruising (130,7) net als op de heenweg richting Olne, maar nu al voor de kerk van
Nessonvaux linksaf (131,2) de Rue du Neuve Voie opklimmen voor de Côte
d’Hansez, een lange en zeer zware klim met sterk wisselende percentages:
400m 10%, 400 m 5%, 500m 13% en dan nog
een uitloopje. Na de top in het gehucht Hansez rechts aanhouden en op de grote
kruising bij het Croix Bernard (133,8) schuin links vooruit. Deze weg
voert je naar de ingetogen, maar adembenemende schoonheid van het gehucht Forêt: een ovaal van natuurstenen
huisjes rond een dorpspleintje van gras met een prachtig kerkje annex
kerkhofje. Zelfs de meest fanatieke fietser zal hier op een bankje willen gaan
zitten en genieten van de eenvoud en rust. Daarna verder voor de ruim drie
kilometer lange panorama-afdaling, met achtereenvolgens links het fraaie
kasteel van Forêt, rechts een authentiek boerderijcomplex en tenslotte uitzicht
op de steenfabriek.
Beneden in het dal (138,8) rechtsaf de N61 op en deze door
Chaudfontaine heen volgen, voorbij de afslag Ninane en daarna rechtsaf (143,4) het van de heenweg bekende
bruggetje in het park over voor de aanloop naar het klimtoetje. Na het tweede
bruggetje links en in de daarop volgende klim na 50m rechtsaf de Rue de la
Pierre Blanche in, die aan het begin enkele honderden meters boven de 15%
heeft. In het dorp Lemmetrie rechtdoor klimmen en deze weg ook door Romsée
aanhouden tot je bij de T-splitsing (147,5) naar rechts gaat. Bij het
stoplicht (147,8) naar links, meteen links aanhouden, met die weg
rechtdoor (let op de fraaie oude directievilla tussen de fabrieksgebouwen aan
de rechterkant) en bij de kruising links aanhouden tot je na het voormalige
stationsgebouw (nu Service des Travaux) van Beyne-Heusay links (149,1) de oude spoorbaan (nu wandel- en fietspad) oversteekt en meteen
rechtsaf slaat. Geniet van de luisterrijke kasteelboerderij Chateau de Neufcour
die je even later links ziet en laat liggen. Aan het eind van de weg rechtsaf (149,7) het spoorbrugje over en 100m
verderop bij de stoplichten voor het charmante oude gemeentehuis van Beyne de
grote weg oversteken de Rue de Jupille in. Na ruim twee kilometer
afdaling bij een klein verkeersdriehoekje (151,8) rechtsaf verder dalen. Bij de
kruising onderaan (152,4) naar links en vervolgens steeds rechtdoor, dwars
door Jupille heen.
Bij het verkeerspleintje voor
het oude gemeentehuis van Jupille, de Place Havart (154,6),
rechts aanhouden. Bij de T-splitsing rechtsaf richting Visé en weer door Wandre
en Cheratte heen. Buiten Cheratte het spoor over en de weg langs het spoor
vervolgen tot op het viaduct boven de snelweg (162,6). Daar linksaf,
bij het stoplicht rechtsaf, de eerste weg rechts in en op de T-splitsing voor
de Maas linksaf het jaagpad op. De Mosa-uitspanning passeren en na ruim 2km
jaagpad links (165,6) daar vanaf. Bij de kruising rechtdoor en
bij de dijk van het Albert-kanaal meteen links (166,4)omhoog en
rechtsaf het jaagpad op. Na de brug rechts omlaag en links de weg vervolgen.
Bij de rotonde naar links en na de brug bij de rotonde weer naar links. Bij de
spoorbrug (168,3) het jaagpad weer op. Enkele kilometers volgen,
na de brug rechts de weg op en na de sluis rechtsaf naar Maastricht. Als je
weer bij de Servaasbrug komt heb je 180,5 km gereden.