Kennisnet Homepage

Hoe?Zo! Sturen11 op ict-projecten

Webredactie mbo — Fri, 18 Jan 2013 07:30:14 PST

Ict is nog nooit zo belangrijk geweest. Dat blijkt ook wel uit de bedragen die ermee gemoeid zijn. Uitgaven aan applicaties, infrastructuur en ict-diensten vormen met gemiddeld 5% een flinke post op de begroting. Hier moet je op sturen en beslissingen over nemen. De publicatie Hoe?Zo! Sturen op ict-projecten helpt hierbij. Download Hoe? Zo!-publicatie: Sturen [...]

Website voor het voortgezet onderwijs vernieuwd

webredactie — Fri, 18 Jan 2013 03:22:14 PST

Kennisnet heeft de website voor het voortgezet onderwijs vernieuwd. Op kennisnet.nl/voortgezet-onderwijs vind je voortaan dagelijks nieuws over onderwijs en ict, direct toe te passen diensten en inspirerende voorbeelden uit het onderwijs.

Dit betekent dat de website docentvo.kennisnet.nl opgeheven gaat worden. Hiervoor komt kennisnet.nl/voortgezet-onderwijs in de plaats. Wil je maandelijks op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrief.

Namen van je Facebookvrienden verwerkt in schoolopgaven

Patricia van der Linden — Fri, 18 Jan 2013 02:06:04 PST

Wifi bij McDonalds, NS-stations, ecosystemen en een bandrecorder uit 1978. Ze kwamen allemaal aan bod in het verhaal dat bezoekers van �Inspireren, Innoveren en Doen!� onlangs voorgeschoteld kregen van Michael van Wetering. Het thema van zijn bijdrage was �Leren Overal� waarbij Michael uitgebreid inging op formele en informele leeromgevingen.�Ook het spanningsveld tussen de wens van�borging en structuur aan de ene kant en�laagdrempeligheid van leeromgevingen aan de andere kant werd besproken.

Facebookvrienden en Twitter
Deze omgevingen kunnen elkaar aanvullen of zelfs versterken. Bijvoorbeeld door�namen van Facebookvrienden te verwerken in schoolopgaven om opdrachten beter te laten aansluiten bij�leerlingen. Uiteraard niet voordat deze leerlingen daar zelf toestemming voor hebben gegeven.�Een docent uit de zaal illustreert het gebruik van�het informele Twitter: �Ik gebruik een professioneel Twitteraccount voor communicatie met mijn leerlingen. Op e-mail krijg ik nooit respons, op Twitterberichten wordt in 2 minuten gereageerd.� Bekijk het hele verhaal van Michael (36 minuten).

Groene ict ook dit jaar op de agenda

Webredactie mbo — Thu, 17 Jan 2013 03:51:40 PST

Ook dit jaar zet Kennisnet het thema �Groene ict� op de agenda. De belangstelling voor de bijeenkomst op 30 november 2012 gaf voldoende reden om hiermee aan de slag te gaan. Voor het komende jaar staat de ontwikkeling van een businesscase voor het mbo�als eerste op de agenda . Kunnen we de juiste aanpak rond [...]

�Onderwijs te waardevol voor eenvoudige oplossingen�

Webredactie mbo — Thu, 17 Jan 2013 01:00:30 PST

Net als andere organisaties staan ook ROC�s voor de uitdaging kwaliteit te blijven leveren met beperktere middelen. Begrotingen worden dus doorgevlooid, budgetten worden teruggebracht, besparingen worden ingeboekt, de ondersteuning verminderd en investeringen worden uitgesteld of zelfs geschrapt. Het credo �Meer met minder� viert hoogtij. Door Marvin Leerdam, manager mbo bij Kennisnet Wat me opvalt, is [...]

Professionalisering thema van ambassadeursbijeenkomst

Webredactie mbo — Thu, 17 Jan 2013 00:02:28 PST

Dinsdag 5 februari vindt op ROC Leiden de ambassadeursbijeenkomst plaats met als thema �Professionalisering�. Veel mbo�s hebben dit thema hoog op de agenda staan. Tijdens de bijeenkomst presenteren ROC Leiden en ROC A12 aansprekende voorbeelden van professionalisering van docenten. Het programma Welkom bij ROC Leiden Jenny Everts, Lid College van Bestuur Laatste nieuws saMBO-ICT Jan [...]

Bijeenkomst netwerk van informatiemanagers

Webredactie mbo — Wed, 16 Jan 2013 11:17:50 PST

In november 2012 vond de eerste succesvolle bijeenkomst van het netwerk van informatiemanagers plaats. Graag nodigen we je uit voor de vervolgbijeenkomst op 7 februari. De onderwerpen �Sturen op ict-projecten� en �Focus op vakmanschap� staan dan centraal. Hierover willen we graag met elkaar in gesprek gaan en kennis en ervaringen uitwisselen. Sturen op ict-projecten Aandacht [...]

Inschrijving �Winterschool+ management� geopend

Webredactie mbo — Wed, 16 Jan 2013 07:20:01 PST

Bezuinigingen, crisis en krimp zijn goed voelbaar binnen onderwijsinstellingen. �Meer doen met minder� en �kwaliteitsonderwijs� zijn vraagstukken waar instellingen ook dit jaar mee aan de slag moeten. Daarom organiseert Kennisnet op 5 februari 2013 de Winterschool+ management om bestuurders en schoolleiders hierbij handvatten en idee�n te bieden. Inhoud Winterschool+ management Tijdens de verdiepende sessie Winterschool+ [...]

Hoe? Zo! Sociale Media in het mbo

Webredactie mbo — Wed, 16 Jan 2013 06:30:42 PST

Word je vrienden op Facebook met je studenten? Moet je hierover afspraken maken met het management of juist helemaal niet? Wat betekent sociale media voor het onderwijs? Vragen die aan de orde komen in de nieuwste Hoe? Zo!-publicatie over sociale media. Week van de sociale media Mieke van Keulen, programmamanager mbo bij Kennisnet gaat in [...]

Masterclasses Het Leren van de Toekomst!

Webredactie mbo — Tue, 15 Jan 2013 03:34:09 PST

Benieuwd hoe het onderwijs van morgen eruit ziet en wil je je daar op voorbereiden? Volg de Masterclasses van Het Leren van de Toekomst vanaf 6 februari. Hogeschool Iselinge en Kennisnet organiseren een serie van vier Masterclasses voor iedereen die benieuwd is naar het leren van de toekomst. Alle pabostudenten, pabodocenten en leraren en managers [...]

Kom tot zien bij de Kennisnetparade op de NOT!

Webredactie mbo — Fri, 11 Jan 2013 05:39:40 PST

Hoe kan ik bijblijven op het gebied van ict? Waar vind ik bruikbaar digitaal lesmateriaal? Op deze en vele andere vragen krijg je antwoord op de stand van Kennisnet tijdens de Nationale Onderwijs Tentoonstelling. Van 22 t/m 26 januari 2013 vind je Kennisnet op de grootste onderwijsbeurs van Nederland. Je vindt er de laatste stand [...]

Week van de Social Media

Webredactie mbo — Fri, 11 Jan 2013 05:26:49 PST

Van 14 tot en met 18 januari vindt de Week van de Social Media�plaats�in het Innovatiehuis van het CvI in �s-Hertogenbosch. Miniconferentie Social Media De�mini-conferentie Social Media�rond, voor en in het onderwijs op woensdag is helaas al helemaal volgeboekt. Vandaar dat Karin Winters en Patrick Koning hun sessie herhalen op de donderdag. Je kunt je [...]

Gepersonaliseerd leren zonder privacyzorgen

Erwin Bomas — Thu, 10 Jan 2013 01:52:17 PST

Ict heeft het onderwijs veel te bieden. Ontwikkelingen in adaptief leermateriaal, learning analytics, en big data maken gepersonaliseerd leren mogelijk. Maar wil je kunnen blijven profiteren van groeiende dataverzameling in het onderwijs dan moet dit ook gepaard gaan met meer transparantie en controle. Wek het vertrouwen van leerlingen, ouders�en leraren in deze technieken door te laten zien wat er met die gegevens gebeurt.�Onze stelling is dat een alternatief model voor �identity management� � met de gebruiker (leerling, leraar, ouder) centraal � privacyzorgen kan voorkomen.

We behandelen in twee blogposts voor- en tegenargumenten tegen deze stelling. In deel 1 hebben we betoogd dat er een privacyprobleem in het onderwijs bestaat, welke gevaren dat met zich meebrengt en dat het probleem voortkomt uit de wijze waarop we nu omgaan met gegevens: nauwelijks of zelfs onjuiste informatie voor gebruikers over wat er met gegevens gebeurt, laat staan dat gebruikers daar controle over kunnen uitoefenen.

Zo bleek uit recent Amerikaans onderzoek dat apps voor kinderen uitgebreid gegevens verzamelen zonder te vermelden welke gegevens worden verzameld, voor welk doel en wie er verder toegang tot deze gegevens heeft. Ook een recente Nederlandse studie bevestigt dat het slecht gesteld is met de privacy van apps.

We eindigden de vorige post met de stelling dat volledige en laagdrempelige inzage en controle voor gebruikers op de lange termijn de enige manier is om vertrouwen in ict te houden en dus ook noodzakelijk is om maximaal van ict te kunnen profiteren. Denk in het onderwijs aan uitgebreide analyses van reken- of leesvaardigheid van leerlingen of prestaties van docenten die privacygevoelig zijn. We hebben al eerder over Identity 2.0 als oplossingsrichting geschreven. In dit deel lichten we toe waarom we denken dat dit d� oplossingsrichting voor het onderwijs is.

Lost Identity 2.0 het privacyprobleem op?
In het Identity 2.0 concept staan niet de aanbieders van diensten of organisaties centraal, maar de gebruiker zelf. Het uitgangspunt is dat je als gebruiker op elk moment het overzicht hebt wie welke informatie van je heeft en waarvoor deze gebruikt wordt en dat je hier direct invloed op kunt uitoefenen. Maximale transparantie en controle dus voor gebruikers, essentieel om vertrouwen te winnen en privacyzorgen te voorkomen. De gebruiker krijgt hier inzicht in. Wil je weten hoe dit er voor een gebruiker uit zou kunnen zien, dan vind je hier een goed filmpje.

Wegen voordelen op tegen nadelen?
Om te starten met een aantal voordelen:

Wil je een duurzame relatie met gebruikers van je dienst opbouwen dan is vertrouwen in privacybescherming een vereiste. Je kunt pas vertrouwen kweken als het voor de gebruiker op elk moment transparant is wie wat over hem weet en als hij daar controle over kan uitoefenen. Voor softwareleveranciers worden goede privacy-instellingen steeds meer gezien als een kenmerk waarmee je je kunt onderscheiden. Daarnaast willen leveranciers reputatieschade door privacylekken voorkomen.
Persoonsgegevens behoren bij wet toe aan de persoon, de natuurlijke eigenaar. Het is dan ook logisch om systemen zo in te richten dat het eigendom in beheer is van de eigenaar. Als je spullen uitleent, wil je als eigenaar ook graag weten bij wie dat terecht komt en voor hoe lang dit zal zijn.
Gebruikers hoeven niet bij aanmelden voor diensten keer op keer dezelfde gegevens in te voeren, maar geven in plaats daarvan leveranciers toegang tot de gewenste persoonsgegevens die ze eenmalig bijhouden in hun eigen centrale omgeving.
Het beheer over persoonsgegevens centraal bij de gebruiker leggen bespaart leveranciers ook een hoop werk in het bijhouden van deze informatie. Verhuist een gebruiker, dan past hij zelf zijn adres aan en heb je als leverancier de toegang tot de meest recente informatie. Voor de gebruiker zelf geldt dan het voordeel dat hij maar een keer zijn gegevens hoeft aan te passen.
Adverteerders proberen nu indirect gegevens van je te achterhalen en op basis van bijvoorbeeld jouw zoekgedrag advertenties te presenteren. Niet altijd sluiten de advertenties aan, laat staan dat ze komen op een moment dat je er ook echt in ge�nteresseerd bent. Veel irritatie en verspilde energie voor consumenten en aanbieders dus.
Identity 2.0 maakt mogelijk dat je op het moment dat je wel op zoek bent naar een product of dienst of nieuwsgierig bent naar aanbiedingen, dit kenbaar maakt aan aanbieders en ze op dat moment ook gericht de informatie geeft waarop zij aanbod kunnen doen. Leveranciers hoeven je niet meer te spammen met een schot hagel maar krijgen gericht een vraag waarop ze kunnen aanbieden. Ook online ben jij dan weer degene die �een winkel binnenloopt� in plaats van dat producten je via allerlei wegen aan je opdringen.
Op dit moment teken je als ouder min of meer een blanco cheque voor het gebruiken van persoonsgegevens van je schoolgaande kind voor jaren. Maar waarvoor deze gegevens precies gebruikt worden, is continu aan verandering onderhevig, zeker met de snelheid waarmee ict-diensten zich aanpassen. Als consument zien we dat we bij elke update van onze smartphone opnieuw tientallen pagina�s gebruikersacceptatievoorwaarden voorgeschoteld krijgen. Wettelijk acceptabel, maar verre van gebruiksvriendelijk. Identity 2.0 geeft je de transparantie en controle bij elke verandering op welk moment ook.
Bijkomend voordeel voor een dergelijk concept in het onderwijs: met inzage in online gegevensstromen wordt op natuurlijke wijze een bijdrage geleverd aan mediawijsheid van zowel leerlingen, ouders als leraren.

Maar wegen deze voordelen op tegen de nadelen? Zoals:

De hele wijze waarop de markt is ingedeeld zal op de schop moeten. Dit vraagt van veel partijen een investering, bijvoorbeeld om businessmodellen, logistiek en/of software aan te passen.
Welke partij gaat de centrale omgeving aanbieden waar de gebruiker zijn gegevens kan beheren met hoge eisen voor onafhankelijkheid, betrouwbaarheid, beveiliging, inspraak, privacybescherming en bijbehorende toekomstgaranties? Is er wel een gezonde business-case voor?
Een belangrijke hindernis voor het Identity 2.0 concept is dat mensen dus zelf hun gegevens moeten gaan beheren. En de vraag is of ze daartoe in staat zijn. Kunnen de centrale dashboards zo ontworpen worden dat dit voor elke gebruiker begrijpelijk is?
Veel diensten worden gratis of goedkoop aangeboden omdat bedrijven geld terugverdienen met informatie van gebruikers, door klikgegevens van gebruikers door te verkopen aan adverteerders. Als deze gebruikers bedrijven de toegang tot deze gegevens ontzeggen, dan zullen bedrijven op een andere manier geld moeten verdienen en zullen diensten waarschijnlijk (meer) geld gaan kosten.

De voordelen wegen in ieder geval op tegen de nadelen voor de leveranciers van zogenaamde persoonlijke datakluizen of soortgelijke diensten die de gebruiker centraal zetten bij het beheer van zijn gegevens. Deze diensten gebaseerd op het Identity 2.0 concept zijn sterk in opkomst, om een paar voorbeelden te noemen: Personal, Allow, Qiy, Reputation en Doxxer.

Hoewel de businessmodellen van deze diensten verschillen, zijn er vele die omzet maken en de gebruiker direct vergoeden voor de informatie die ze verstrekken aan derde partijen.

Is het uitvoerbaar?
Begin januari hebben we bij Kennisnet een sessie belegd met technische experts met veel ervaring met identity management technologie in het onderwijs. Op de vraag of het identity 2.0 concept technisch haalbaar is was het antwoord volmondig: ja. Er zijn ook al standaarden in ontwikkeling die gebaseerd zijn op het centraal zetten van de gebruikers, zoals User-Managed Access (UMA). De hierboven genoemde leveranciers laten al zien dat het in verschillende vormen uitvoerbaar is.

In het vervolg zullen we verkennen of het concept binnen het onderwijsveld politiek haalbaar is en wat de �business case� zou zijn voor een dergelijke dienst voor leerlingen, ouders en leraren.

Leerbericht 2013. Vooruitzichten voor morgen voor het leren van nu

Webredactie mbo — Tue, 08 Jan 2013 04:07:00 PST

�Leerbericht 2013. Vooruitzichten voor morgen voor het leren van nu� is de titel van een gratis boekje waarin Erno Mijland de vragen die de huidige ontwikkelingen aan ons stellen, probeert te vertalen naar het onderwijs. Mijland heeft hiervoor 25 grotendeels eerder verschenen columns verzameld. Voor deze gelegenheid heeft hij ze bewerkt en bij elkaar geplaatst. [...]

Masterclasses Het Leren van de Toekomst!

Patricia van der Linden — Tue, 08 Jan 2013 03:41:51 PST

Mocht je nog geen goede voornemens hebben dit nieuwe jaar, dan is dit een mooie voor je verdere persoonlijke ontwikkeling: Volg de Masterclasses van Het Leren van de Toekomst. Hogeschool Iselinge en Kennisnet organiseren een serie van vier Masterclasses voor iedereen die benieuwd is hoe het onderwijs van morgen eruit ziet en zich daar graag op voorbereidt. Alle pabostudenten, pabodocenten en leraren en managers� uit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo zijn van harte welkom.

6 februari: Gamification in het onderwijs Bij deze masterclass hoor je alles over de meerwaarde van gamification en hoe dit in het onderwijs ingepast kan worden. Ook ga je zelf concreet aan de slag om game-principes toe te passen op onderwijssituaties.

27 februari: Overal leren Formele en informele leeromgevingen staan centraal in de tweede masterclass. Hier hoor je hoe deze omgevingen zich tot elkaar verhouden en deze elkaar kunnen versterken. Je denkt ook zelf mee over wat deze beide vormen van leeromgevingen kunnen betekenen voor de betrokken leerlingen, studenten en de onderwijsinstelling.

27 maart: Flipping the Classroom en zelfsturend leren De derde masterclass staat in het teken van Flipping the Classroom. Tijdens deze middag hoor je de ervaringen van Flipping op de pabo en op de basisschool en ga je zelf aan de slag met Flipping.

24 april: Leren innoveren We sluiten de serie af met het innoveren. Waarom mislukken innovaties vaak? Je ontdekt de sociale kant van innovatie en leert innovatie zelf te herkennen en toe te passen. Ook leer je meer over de innovatielessen uit Het Leren van de Toekomst met de pabo en hoor je de eerste resultaten uit het onderzoek naar innovatiekracht uit dit project.

Verzilver je deelname, ook op LinkedIn Neem je deel aan alle vier de masterclasses, dan ontvang je daarvoor een bewijs van deelname. Bovendien krijg je indien gewenst een recommendation van Ans van Eijndhoven, opleidingsdirecteur van Iselinge Hogeschool, op je eigen profiel van LinkedIn, het netwerk voor werkende professionals.

Alle masterclasses zijn gratis te volgen en vinden plaats bij Hogeschool Iselinge in Doetinchem op woensdagmiddagen van 14.00 � 17.00 uur.

Meer weten en inschrijven

�

Het internet der dingen binnenkort in de winkel te koop

Lucas Raggers — Tue, 08 Jan 2013 00:37:16 PST

Het fenomeen �internet der dingen� is voor veel mensen nog een ver-van-mijn-bed-show. Het staat synoniem voor Arduino, Raspberry, hacken en solderen. En de korte omschrijving �alles is verbonden met het internet� is ook nog erg vaag. Toch is het internet der dingen binnenkort gewoon te koop en te gebruiken voor de consument.

In zijn presentatie op LeWeb gaf SmartThings oprichter Jeff Hagins een demonstratie waarin hij vanuit Parijs via �internet� zijn �dingen� in Amerika bediende. Zo zette hij de lampjes van de kerstboom aan via zijn iPhone, zo schakelde hij het licht uit en zo kreeg hij een notificatie toen het keukenkastje met sterke drank openging. Het is aan de creativiteit van de gebruiker hoe je je eigen internet der dingen inzet.

Het systeem draait allemaal om sensoren waaraan je heel eenvoudig acties kunt koppelen. Heb je bijvoorbeeld een lichtsensor van SmartThings in je woonkamer, dan kun je bijvoorbeeld het licht automatisch aan laten gaan zodra deze een bepaalde waarde bereikt. Dit alles is in te stellen, te volgen en beinvloeden via een app op je telefoon. De mogelijkheden zijn legio.

Het interessante aan SmartThings is dat het verder gaat dan het op de markt zetten van een product. Jeff Hagins wil met SmartThings ook een platform bouwen. De technologie is volledig open en ontwikkelaars kunnen hun eigen apps schrijven voor hun eigen sensoren.

Rest maar ��n vraag. Hoe zou jij SmartThings binnen een school kunnen gebruiken?

We zijn op zoek naar een stagiair crowdfunding & crowdsourcing

Lucas Raggers — Thu, 03 Jan 2013 05:25:05 PST

Bij de afdeling Innovatie van Kennisnet zijn we op zoek naar een stagiair die voor Kennisnet de fenomenen crowdfunding en crowdsourcing verkent en daarnaast inzicht geeft in de verschillende platforms die nu al bestaan en de lessen die we daaruit kunnen leren voor het onderwijs.

Dus, ben jij ge�nteresseerd in fenomenen als crowdfunding en crowdsourcing en in hoeverre deze een bijdrage kunnen leveren om innovatieve ict onderwijs idee�n te realiseren? Lever je graag een kritisch perspectief op deze fenomenen, waardoor organisaties in staat zijn om deze echt te begrijpen? Ben je nieuwsgierig, creatief en zelfstandig?�Sluit dit aan bij jouw stagevraag?

Solliciteer op deze stageplaats!

Al pratend terugkijken op 2012

Lucas Raggers — Fri, 21 Dec 2012 06:35:01 PST

Van gepersonaliseerd leren tot internet der dingen, in de laatste aflevering van 2012 kijken we terug op het afgelopen jaar. Wat waren populaire onderwerpen, wat waren onze hoogtepunten en wat verwachten we van 2013. Tot slot scoopen we in deze dubbeldikke kerstaflevering alle vier onze eigen favoriete apps.

Bij deze aflevering zitten aan tafel:�Lucas Raggers�(Innovatie),�Michael van Wetering�(manager Innovatie),�Frans Schouwenburg�(Expertise) en�Olaf de Groot�(De Verdieping)

Abonneren en reageren
Wil je reageren op de podcast? Heb je een vraag? Dit kan in de reacties van dit artikel of via�Twitter.�Abonneer je in iTunes�op de�Kennisnet Innovatie podcast. Zodra er een nieuwe aflevering is, wordt deze automatisch gedownload.

Heeft het onderwijs een privacyprobleem?

Erwin Bomas — Thu, 20 Dec 2012 00:52:25 PST

Iets meer dan een week geleden kwam een uitgebreid rapport uit van de Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) over privacyaspecten van mobiele apps voor kinderen. Daarin vind je deze screenshot van een populaire app waarmee kinderen kunnen tekenen. Met reclame voor online dating. Altijd leuk voor je driejarige zoon of dochter.

De FTC heeft 400 mobiele apps voor kinderen onderzocht: 50% iOS apps uit Apple�s App Store en 50% Android apps uit Google Play.�Uit de studie blijkt dat maar 20% van de onderzochte apps informatie verstrekt over privacy, zoals welke gegevens verzameld worden, wat er met die gegevens gebeurt en wie er toegang tot die gegevens hebben. Ook blijkt dat bijna 60% van de apps voor kinderen gegevens deelt met derde partijen zonder kennisgeving van ouders.

Ict heeft het onderwijs veel te bieden. Ontwikkelingen in adaptief leermateriaal, learning analytics, en big data maken gepersonaliseerd leren mogelijk. Maar wil je kunnen blijven profiteren van groeiende dataverzameling in het onderwijs dan moet dit ook gepaard gaan met meer transparantie en controle voor leerlingen, ouders�en leraren over wat er met die gegevens gebeurt.�Onze stelling is dat een alternatief model voor �identity management� privacyzorgen kan voorkomen.

We behandelen in twee blogposts de argumenten voor deze stelling. In dit deel stellen we ter discussie of er �berhaupt een privacyprobleem is in het onderwijs, of dat probleem erg is en of dat probleem ook komt door hoe het nu gaat.

In een volgende blog gaan we in op voor- en nadelen van de oplossingsrichting �Identity 2.0�, waarin niet de aanbieders van diensten of organisaties centraal staan, maar de gebruiker zelf.

Is er een probleem?

Dankzij cloud computing zijn er nauwelijks grenzen meer aan de hoeveelheid gegevens die verzameld kunnen worden via ict-diensten. Het aanbod van diensten neemt toe, zo is het aantal apps in Google Play vanaf begin 2012 met 80% toegenomen tot 700.000 apps. En de hoeveelheid gebruikers van deze apps neemt ook toe: bijna 60% van de Nederlandse consumenten gebruikte in het tweede kwartaal van 2012 een smartphone. Een jaar geleden was dit nog 42 procent.

Het gebruik van deze diensten biedt ook het onderwijs veel voordelen. Ict kan o.a. bijdragen aan het vergroten van leeropbrengsten, hogere motivatie van leerlingen en een effici�ntere tijdsbesteding van docenten. Maar met de toename van ict-gebruik neemt ook de afhankelijkheid toe van deze diensten. Als instellingen hun onderwijs steeds meer gaan inrichten op de inzet van ict om van de voordelen te profiteren, dan moet je privacyzorgen bij leerlingen, ouders en leraren voorkomen.

Uit de in het FTC rapport genoemde studies blijkt dat steeds meer gebruikers zich zorgen maken om hun privacy. Zo ziet meer dan de helft van app-gebruikers in de VS af van installatie van apps op basis van kennis van de gegevens die de app verzamelt. En bijna een derde van de gebruikers heeft apps verwijderd nadat bleek dat persoonsgegevens verzameld werden door de app tegen de wens van de gebruiker in. De meeste mensen zien gegevens op hun mobiel als priv�.

Steeds meer clouddiensten en apps zijn gratis. Aanbieders verdienen geld terug met het verkopen van gebruikersgegevens. Adverteerders betalen graag voor gedetailleerde profielinformatie. Uit het rapport van de FTC is maar een conclusie mogelijk: het is niet best gesteld met privacybescherming van gebruikers van apps. Zelfs al gaat het om onderwijs van kinderen. Iets meer dan de helft van de door de FTC onderzochte apps waren specifiek gericht op onderwijs.

Het FTC onderzoek toont aan dat ouders niet ge�nformeerd worden over privacybescherming van apps voor hun kinderen. Er ontbrak doorgaans informatie over de gegevens die verzameld werden door apps, laat staan dat duidelijk gemaakt werd welke gegevens verzameld werden, voor welk doel en wie toegang tot deze gegevens heeft.

De FTC vond dat apps o.a. telefoonnummers, identificatienummers van apparaten en locatiegegevens verspreiden zonder kennisgeving aan ouders. Verder bevatten veel apps reclame, verkoopmogelijkheden vanuit de app zelf en links naar social media, zonder dit vooraf de download aan te geven. Zo bevat 58% van de 400 door de FTC onderzochte apps reclame, maar stelt slechts 15% van de apps de gebruikers hiervan vooraf op de hoogte. Dit alles is in strijd met de privacywetgeving en na klachten van de FTC naar aanleiding van het rapport zijn deze week al de eerste apps als Spongebob en Mobbles uit de app stores verwijderd.

Is het erg?

In Nederland zijn instellingen verantwoordelijk voor bescherming van persoonsgegevens van leerlingen. Maak je gebruik van educatieve apps waarvan niet duidelijk is of er gegevens verzameld worden en/of wat er met deze gegevens gebeurt, dan loop je als school risico op strafmaatregelen.

Maar zelfs al zou je letten op wat wettelijk is toegestaan, dan is dit in de huidige tijd niet meer voldoende. Wetgeving loopt doorgaans achter op incidenten. En privacy gaat over vertrouwen. Als je�doorgaat met data verzamelen zonder gebruikers hierin inzage en controle te geven�dan kan het op een gegeven moment leiden tot een complete ondermijning van vertrouwen. Zonder het vertrouwen van leerlingen, ouders en leraren kom je niet verder.�En dit zou zonde zijn, want waarom zou je gebruikers geen inzage en controle bieden?

Komt het door hoe het nu gaat?

Je hoort nu nog betrekkelijk weinig van privacyzorgen in het onderwijs, en volgens sommigen is het niet nodig om slapende honden wakker te maken. Ook wordt er dan gewezen naar de bestaande wetgeving waar scholen en leveranciers zich aan moeten houden.

Het punt is dat privacy meestal pas gevoeld wordt als er iets misgaat. Stel dat je je als school werk wilt maken van gepersonaliseerd onderwijs en je richt op de inzet van educatieve apps, met adaptief leermateriaal en uitgebreide learning analytics. Alleen blijkt op een vervelende manier dat privacygevoelige informatie verzameld is en ouders en leerlingen trekken zich terug. Hoe groter de afhankelijkheid, hoe groter de impact als er iets misgaat.

Uit het FTC rapport blijkt dat het ook moeilijk bouwen is op de commerci�le softwareleveranciers als het gaat om privacy. Het FTC maakte al bij een eerdere studie in begin 2012 bekend dat er nauwelijks informatie aan ouders verstrekt werd en vroeg leveranciers om verbetering. Bij het herhalende onderzoek dat in de zomer van 2012 plaatsvond was er nauwelijks verbetering zichtbaar. En als leveranciers al informatie verstrekken dan blijkt deze in veel gevallen onvolledig, onjuist en in sommige gevallen zelfs misleidend. Kennelijk wordt de verantwoordelijkheid door softwareleveranciers niet voldoende gevoeld en schiet toezicht tekort. In Nederland geeft het CBP zelf aan dat het met een capaciteitstekort zit.

N� voorkomen

Het FTC rapport laat zien dat privacywetgeving op grote schaal geschonden wordt en dit is reden tot zorg. Met name omdat leveranciers zelf weinig actie lijken te ondernemen. De noodzaak of urgentie wordt niet voldoende gevoeld. Maar stel dat een leverancier volgens de wet netjes helder maakt aan gebruikers welke gegevens verzameld worden, dan is de vraag of ellenlange gebruikersacceptatievoorwaarden werkelijk tot duurzame gebruikersacceptatie leiden.

Nu staan de ontwikkelingen voor het personaliseren van onderwijs nog in de kinderschoenen. De kansen die ict biedt zijn echter veelbelovend. Nu is het een stuk eenvoudiger om met privacybescherming rekening te houden als je een systeem aan het inrichten bent dan achteraf aanpassingen te moeten doen (�Privacy by Design�). Laat staan dat je het risico wilt lopen dat het een keer misgaat. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.

Ik denk zelf dat volledige en laagdrempelige inzage en controle voor gebruikers op de lange termijn de enige manier is om dat vertrouwen in ict te houden en dus ook noodzakelijk is om maximaal van ict te kunnen profiteren. Daar is een oplossingsrichting voor. In een volgende blogpost lichten we toe waarom we bij Innovatie denken dat �Identity 2.0� d� oplossingsrichting voor het onderwijs is.

Een olietanker die je van richting wilt laten veranderen

Patricia van der Linden — Tue, 18 Dec 2012 05:41:01 PST

Dat is de metafoor die Dirk de Boe gebruikt voor het omschrijven van het proces van onderwijsvernieuwing. Dirk is auteur van het boek Edushock, breinoptimizer voor leren in de toekomst en initiatiefnemer van het Edushock Leerfestival dat onlangs plaatsvond in het Belgische Turnhout. Tijdens dit festival�op een fabrieksterrein van Philips stond�de vraag centraal�hoe het onderwijs van binnenuit�en van onderen af vernieuwd kan worden.

Onderwijzigers
Leerkrachten en docenten ziet hij het liefst als onderwijzigers.��De leerkracht speelt een hele centrale rol in de vernieuwing. Hij kan binnen de kaders die er zijn heel innovatief en creatief nadenken hoe hij de onderwijsvernieuwing kan stimuleren. Een olietanker van richting laten veranderen gaat heel langzaam, maar wij denken dat we de kracht kunnen ontwikkelen om onderwijsvernieuwing te drijven en dat dat goed kan werken.� Wat Dirk�betreft kunnen vernieuwingen van bovenaf, vanuit het ministerie, hand in hand gaan met vernieuwingen van onderen af. �We kunnen elkaar wel ergens in het midden vinden.� aldus Dirk de Boe.

Droommachine
Dirk vervolgt: �Er zijn al hele mooie voorbeelden van vernieuwing van onderen af,�zoals My Machine, waarbij�kinderen een droommachine�bedenken. Studenten uit het hoger onderwijs gaan die machine dan ontwerpen en studenten uit het beroepsonderwijs gaan de machine maken. Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen de verschillende onderwijssectoren. Een ander voorbeeld gaat over Twitter, hoe kun je gebruik maken van Twitter en het netwerk om iemand uit het bedrijfsleven in jouw klas te krijgen?�

Impressie van het festival
Tijdens sessies in�het �lichthuis van educatie� of tijdens zogenoemde �workshocks� kwamen onderwerpen aan bod als studenten en ondernemersschap, co-creatie van de ideale leeromgeving en gepersonaliseerd leren. En er was aandacht, veel aandacht voor het bewust kiezen voor talent. Bekijk bovenstaande videoimpressie of ga naar de website van Edushock, waar naast een uitgebreidere terugblik ook�de presentaties van de dag terug te vinden zijn.